آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 456 | بازدیدکنندگان آنلاين : 1 
شنبه ٠١ مهر ١٣٩٦
 

مقدمه و ضرورت تشكيل كميته اخلاق در پژوهش

با توجه به پيشرفت هاي روز افزون علوم پزشكي و ارتقاء كمي و كيفي پژوهش هاي علوم پزشكي و تأكيد بر رعايت موازين شرعي، حقوقي و اخلاقي در پژوهش ها، اجراي طرح هاي تحقيقاتي مختلف ازجمله پژوهش بر روي انسانها و جمع آوري و نگهداري اطلاعات، باعث فزوني و نگراني از سوء استفاده و زيان رساندن به انسانها و عدم رعايت موازين اخلاقي در طراحي و اجراي طرح ها و بهره گيري نامشروع از اين اطلاعات گشته است. لذا به منظور پيشگيري از سوء استفاده هاي احتمالي، در بيانيه هاي 1947 نورنبرگ و 1975 هلسينكي و 1978 بلمونت، اصول،  قواعد و موازيني در اين زمينه وضع و به كشورها توصيه گرديد كه اين كدهاي اخلاقي را در پژوهش هاي علوم زيستي به مورد اجرا گذارند. اين موضوع در هجدهمين گردهمايي سازمان جهاني بهداشت در سال 1995 نيز مطرح و مقرر گرديد كه كميته هاي ملي اخلاق در پژهش هاي علوم زيستي، در تمامي كشورهاي منطقه تشكيل گردد.

 

تعريف واحد كميته اخلاق در پژوهش

كميته اخلاق واحدي است كه به منظور دستيابي به اهداف و ارزشهاي والاي اخلاقي و حفظ شأن و كرامت انساني در انجام  پژوهش هاي پزشكي تشكيل شده است.

 اهداف كميته اخلاق در پژوهش

1. رعايت موازين شرعي، حقوقي و اخلاقي در تمامي پژوهش هاي كيفي، توليدي، علوم پايه، مداخله اي، كارآزمايي باليني، اپيدميولوژيك تحليلي، اپيدميولوژيك توصيفي و طرح هاي مبتني بر اطلاعات بيمارستاني يا درمانگاهي.

2. مراقبت از انسانها در برابر خطرات احتمالي ناشي از تحقيق.

3. حفظ حقوق آزمودني، پژوهشگر و سازمان مجري پژوهش و حفظ ارزشهاي اسلامي در انتخاب موضوع و روند انجام تحقيق.

4. پيشگيري از اجراي طرح هاي تحقيقاتي مغاير با موازين اخلاق اسلامي و اخلاق ملي.

5. ترويج فرهنگ استفاده از مشاورين اخلاقي و حقوقي در تحقيقات.

  ساختار كميته اخلاق در پژوهش

به منظور نيل به اهداف مطروحه، كميته اخلاق با تركيب زير تشكيل مي­ گردد:

1. رئيس دانشگاه

2. معاون پژوهشي دانشگاه

3. يكي از مدرسين اخلاق پزشكي و يا اساتيد مرتبط

4. مسئول يا مشاور حقوقي

5. يك نفر اپيدميولوژيست و يا استاد آمار حياتي

6. يك نفر از علماي مذهبي مسلط به مسائل فقهي و آشنا با موازين حقوقي و پزشكي

7. يكي از محققين برجسته در علوم پزشكي

 

شرح وظايف واحد كميته اخلاق در پژوهش

1. بررسي كليه طرح هاي تحقيقاتي از حيث ملاحظات شرعي، حقوقي و اخلاقي ازقبيل رضايت آزمودني، رعايت حقوق و آزادي آزمودني از خطرات احتمالي تحقيق، رعايت رازداري، مراعات حقوق همكاران، استفاده صحيح از اطلاعات، حفظ ارزشهاي اسلامي در انتخاب موضوع و روند تحقيق و ...

2. بررسي ملاحظات اخلاقي پايان نامه­ هاي دوره­ هاي كارشناسي ارشد و  Ph.D  كه داراي سوژه هاي انساني است.

3. بررسي شكايات رسيده در ارتباط با موارد مغاير با موازين اخلاقي در طرح هاي تحقيقاتي و انتشار يافته­ هاي پژوهشي.

4. اعلام رأي بطور شفاف و با ذكر دليل به مجري و يا سازمان ذيربط.

5. استعلام از كميته كشوري درخصوص ابهامات مطروحه در جلسات كميته اخلاق

6. ارجاع طرح هايي كه بررسي آنها در كميته اخلاق به نتيجه نمي رسد به كميته كشوري.

7. ارسال گزارش فعاليت ها هر 3 ماه به دبيرخانه كميته كشوري اخلاق در پژوهش.

8. تهيه شيوه نامه اجرايي كميته كه در آن جايگاه حقوقي كميته، اعمال  و وظايف آن، شرايط اعضاء و شيوه انتخاب آنها، ساختار اداري و دبيرخانه، اسناد و بايگاني، گردش كار، فرم هاي لازم براي ارزيابي اخلاقي (ازقبيل فرم تقاضانامه، فرم رضايت­ نامه، فرم ارزيابي ضرر و زيان، و ...) و شرايط تشكيل جلسات مشخص باشد.

9. اطلاع رساني به محققين، گروههاي آموزشي و مراكز تحقيقاتي دانشگاه.

 كارهاي اجرايي:

- دعوت از اعضاء كميته اخلاق

- هماهنگي با اعضاء كميته و تشكيل جلسات كميته اخلاق

- تنظيم صورت جلسات

- صدور گواهي رأي كميته اخلاق به پيشنهاد دهندگان طرح هاي تحقيقاتي

- مكاتبه با كميته كشوري اخلاق در پژوهش

- مكاتبه با گروههاي آموزشي، مراكز تحقيقاتي و محققين جهت اطلاع رساني و ...

- پيگيري مصوبات كميته اخلاق در پژوهش و اقدامات لازم در اين جهت.

 

صفحه اصلی دانشگاه تماس با ما کتابخانهمراکز درمانی دانشگاه
Copyright © 2009 U.S.W.R - All rights reserved .University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences